«2017 թվականն ու ես»

2017թվականն ինձ համար ձեռքբերումների տարի էր: Ես այս տարի ինձ համար բացահայտել եմ մի նոր աշխարհ: Սեպտեմբեր ամսից ես սկսեցի զբաղվել սուսերամարտով, և ինձ այնքան ոգևորեց ու դուր եկավ, որ որոշել եմ ավելի պրոֆեսիոնալ զբաղվել այդ սպորտաձևով: Այս տարի նաև սկսել եմ անգլերեն լեզվով գրքեր կարդալ: Շատ էի վախենում չորրորդ դասարանի ավարտական քննություններից:

Մայրենի

1. Կետերի փոխարեն գրիր փակագծերում տրված բառի հականիշը:

Բարձր (ցածր) են Մթնաձորի սարերը, դրանից է, որ ամռան երկար (կարճ) օրերին էլ արևը մի քանի ժամ է լույս տալիս Մթնաձորի անտառներին։ Եվ երբ հեռավոր հարթավայրում արևը նոր է թեքվում դեպի արևմուտք (արևելք) , Մթնաձորում ստվերները ավելանում (նոսրանում) են, սաղարթի տակ անթափանց մութ (լույս) է լինում, արջերը որսի են դուրս գալիս, վարազներն իջնում (բարձրանում) են ջուր խմելու, իր որջի առաջ զիլ ոռնում է գայլը, ոռնոցը հազարբերան արձագանքով զրնգում է Մթնաձորում։
Արջը տանձ է ուտում, իրար թաթով են տալիս, թավալգլոր են լինում չոր (թաց) տերևների վրա:

2. Տրված առած-ասացվածքներում կետերի փոխարեն լրացրու համապատասխան հականիշները՝ շատ-քիչ, սպիտակ-սև, երկար-կարճ, հիվանդ-առողջ, գիտուն-անգետ, մոտիկ-հեռու:

Գիտունի հետ քար քաշիր, անգետ հետ փլավ մի ուտի:
Մոտիկ հարևանը լավ է, քան հեռու բարեկամը:
Սպիտակ փողը սև օրվա համար է:
Թոկի երկարն է լավ, խոսքի՝ կարճը:
Քիչ խոսիր, շատ լսիր:
Անբանը հաց ուտելիս առողջ է, բանելիս՝ հիվանդ:

3. Առանձնացրու և կողք կողքի գրիր հականիշ բառերի հինգ զույգ (2բառ ավելորդ է):

ա. սիրելի-ատելի, կտրիճ-թույլ, ծով-ցամաք, հեռավոր,  հեշտ-դժվար,  երկչոտ-հզոր, արդարամիտ:

բ.  համեստ, մակընթացություն-տեղատվություն, տեղեկություն, վայրէջք-վերելք, բազում-սակավ,  անջրդի-ջրովի,  բիրտ-քնքուշ:

4.Գրիր հետևյալ բառերի հականիշները:

շոգ-ցուրտ, հայտնի-անհայտ, ծույլ-աշխատասեր, մեղմ-խիստ, աղքատ-հարուստ, ներգաղթ-արտագաղթ, բնիկ-օտար, պատերազմ-խաղաղություն, երախտամոռ-շնորհակալ, մաքրել-կեղտոտել

5. սիրել-ատել, պարզ-բարդ, առաջին-վերջին հականիշների զույգերը, գործածիր նախադասությունների մեջ:

6. Տրված բառերին հոմանիշ և հականիշ մեկական բառ գրիր:

համեստ, գովաբանել, զուլալ, օգնել, մեծ

Օրինակ՝ հարուստ-հոմանիշ՝ ունևոր, հականիշ՝ աղքատ

Մաթեմատիկա

Վարժ. 328

ա) 38 x 275 + 38 x 25 = 11400

38 x (275 + 25) = 11400

բ) 103 x 87 + 103 x 29 = 11948

103 x (87 + 29) = 11948

գ) 66 x 432 + 66 x 97 =34914

66 x (432 + 97) = 34914

դ) 657 x 33 + 657 x 67 = 65700

657  x (33 + 67) = 65700

Վարժ. 330

ա) 25 = 5 x 2 + 5 x 3

բ) 3 x 6 + 3 x 6 = 36

գ) 4 x 3 + 3 x 4 = 24

դ) 4 x 8 + 4 x 7 = 60

Վարժ. 354

Օրինակ՝ 9 + 9 = 18

Պատ.՝ 1-ով է սկսվում  գումարը:

Վարժ. 357

ա) 6804 + 4467 = 11271

բ) 5437 + 2411 = 7848

գ) 71237 + 29963 = 101200

դ) 16394 + 30781 = 47175

ե) 3763 + 9999 = 13762

Վարժ. 360

Ամեն օր կարդում է — 30 էջ, որից հետո էջանշան է դնում գրքի մեջ

Երբ դրել է էջանշանը գրքի մեջ — 6 անգամ, մնացել է կարդալու 18 էջ

Քանի՞ էջ կա գրքում:

Լուծում

30  x 6 = 180

180 + 18 = 198 էջ (կա գրքի մեջ)

Պատ.` 198  էջ կա գրքի մեջ:

Վարժ. 362

Հետիոտնը դուրս եկավ A կետից ժամը 6-ն անց 12 րոպեին և B կետը հասավ հաջորդ օրը` ժամը 23-ն անց 9 րոպեին: Ինչքա՞ն ժամանակում հետիոտնը անցավ ճանապարհը:

Լուծում

23 ժ 9 ր + 6 ժ 12 ր = 29 ժ 21 ր

Պատ.` հետիոտնը անցավ ճանապարհը 29 ժ 21 րոպեում:

Վարժ. 364

Հայրը —  65 տարեկան է

Դուստրը — 41 տարեկան է

Քանի՞ տարեկան էր հայրը, երբ դուստրը 16 տարեկան էր:

Լուծում

65 — 41 = 24

16 + 24 = 40տ

Պատ.` 40 տարեկան էր հայրը, երբ դուստրը 16 տարեկան էր:

մաթեմատիկա

Վարժ.328

38×275+38×25=11400

103×87+103×29=2987

66×432+66×97=34914

73×205+73×56=19053

 

Վարժ.330

5×2+5×3=25

4×3+3×4=24

4×8+4×7=60

3×6+3×6=36

 

Վարժ.354

5-5

6-4

7-3

9-8

 

Վարժ.357

6804+4467=11271

5437+2411=7848

71237+29965=101200

16394+30781=47175

3763+9999=3762

 

Վարժ.360

Լուծում

1)30×6=180էջ

2)180+18=198էջ

Պատ՝198էջ

 

Վարժ.362

?

 

Վարժ.364

1)65-41=24տ.

2)16+24=40տ.

 

Պատ՝40տ.

 

Մայրենի

.Բառերը գույգ- զույգ խմբավորի´ր ըստ օրինակի: Եթե մոտ, նման իմաստ ունեցող բառերը հոմանիշներ են, ինչպե՞ս կկոչվեն հակառակ իմաստ ունեցողները:

Օրինակ`բարձր — ցածր, տալ — վերցնել:

Միշտ, անարատ, ոչնչացնել, արատավոր, բացահայտ, թույլ, վերջին, համաձայնել, հանգստանալ, գտնել, երբեք, հավաքել, աջ, արթուն, քնած, հրաժարվել, առաջին, գաղտնի, ամուր, աշխատել, ընդունել, կորցնել, ստեղծել, վատնել, մերժել, ձախ:

Միշտ-երբեք

Վերջին-առաջին

Թույլ-ամուր

Աջ-ձախ

Արթուն-քնած

Համաձայնել-մերժել

Հրաժարվել-ընդունել

Գտնել-կորցնել

Ստեխծել-ոչնչացնել

Գաղտնի-բայցհատել

Աշխատել-հանգստանալ

Անարատ-արատավոր

Հավաքել-վատնել

2.Տրված բառերի հականիշները գրի´ր:

Սիրուն-տգեղ

լավ-վատ

մեծ-փոքր

ներքև-վերև

ուշադիր-անուշադիր

բարեկամ—թնամի

աղքատ-հարուստ

կուշտ-սովախ

դիտավորյալ-միամիտ

հիշել-մոռանալ

վառել-մարել

դրական-ժխտական

հրաժեշտ տալ-ողջունել

հյուսել-քանդել

թույլատրել-ագելել

ընկնել-վեր կենալ

գումարելհանել

թափթփել-հավաքել

պապանձվել-խոսել

գիշեր-ցերեկ

ելք-մուտք

ավարտել-սկսել

օգնել-չոգնել

արագացնել-դանդաղեցնել

3. Կետերը փոխարինի´ր ընդգծված բառերի հականիշներով:

Կենսաբանները պնդում են, որ գազանները միայն շարժվող առարկաներն են տեսնում.անսարժ  կենդանին անհետանում է նրանց աչքից:

Մարդիկ դատարկ երկինք են տեսնում, իսկ ծիծեռնակի, ջրածիծառի և մի քանի ուրիշ թռչունների համար երկինքը լի է միջատներով:

Գիտնականները պարզել են, որ ստորջրյա աշխարհը ոչ թե լռության, այլ աղմուկիաշխարհ է:

4. Առածներն ընդգծված բառերի հականիշներով լրացրո´ւ:

Անպտուղ ծառը կկտրեն, պտաղատու ծառին քար կգցեն:

Բարին որ չլիներ, չարը  աշխարհը կքանդեր:

Դևին դժոխքը ցույց չտաս, դրախտի ճանապարհը չի իմանա:

Թացն էլ չորի հետ վառվում է:

Կաթի հետ մտածը հոգու հետ կգա:

Հագուստի նորն է լավ, ընկերոջ հինը

Մինչև չգա վերջինը, չի հիշվի առաջինը

Մայրենի

Վարժություն 1։ Տրված բառերից առանձնացնե՛լ հոմանշային 10 զույգ։
Հսկայական, ողորկ, համեստ, վիթխարի, դժվար, հավաքել, դյութիչ, հուզիչ,
հմայիչ, ծավի, ստերջ, բիլ, դրվատել, դեղձան, գովել, դատարկել, սնապարծ,
անպտուղ, պարպել, խոնավ, ժողովել, տամուկ, խրթին, հարթ:

Հսկայական-վիթխարի

ողորկ-հառթ

բիլ-ծավի

դյութիչ-հմայիչ

դժվար-խրթին

դատարկել-պարպել

դրվատել-գովել

հավաքել-ժողովել

ստերջ-անպտուղ
Վարժություն 2։ Յուրաքանչյուր տողում գտնե՛լ տրված բառի մեկ հոմանիշ։
ա) Լուռ
1. ակնդետ, անխոս, անթարթ
2. մշտապես, հանապազորդ, լռելյայն
3. անձայն, անքթիթ, անշեղ
բ) Գեղեցիկ
1. անբարետես, դեղձան, չքնաղ
2. գեղանի, կախարդական, լուսավոր
3. բյուրեղյա, չնաշխարհիկ, պատկերավոր
գ) Գովել
1. նախատել, բաղդատել, դրվատել
2. հարատևել, պարսավել, ներբողել
3. փառաբանել, ըմբոշխնել, կենսագործել
դ) Երեկո
1. արշալույս, վերջալույս, աստղալույս
2. տիվանդորր, արևամուտ, արեգնափայ-
3. ծեգ, իրիկնամուտ, ցայգ
ե) Ցանկալի
1. հանդուրժելի, զմայլելի, բաղձալի
2. տենչալի, պատկառելի, անհերքելի
3. նշմարելի, անդրդվելի, ըղձալի

Սխալ կամ ոչ տեղին գործածված բառերը գտի´ր և ուղղի´ր՝ դրանց հոմանիշները գրելով:

Մի թարմ աշակերտ կա մեր դասարանում-նոր

Հիվանդին լավ դիտիր , որ շուտ լավանա-նայիր

Տարվա ծայրին մի անակնկալ էլ կար-վերջու

Մատանու ակը գլորվեց մինչև անծանոթի կոշիկն ու հանգստացավ-քար