Ավանդական հարսանիք

2Հարսանիքը յուրաքանչյուր մարդու կյանքում եզակի տոն է, և յուրաքանչյուրը սրտի տոփյունով է սպասում այս իրադարձությանը: Իհարկե, յուրաքանչյուր երկիր պահանջում է իր մշակույթին համապատասխան ավանդույթներ ու սովորություններ, որոնց մի մասը ժամանակի ընթացքում կամ չի պահպանվում կամ փոփոխվում է:

Խոսելով հայկական հարսանիքի մասին` հարկ է նշել, որ ավանդույթներ այստեղ որոշակի չափով պահպանվել են, իսկ թե որոնք են դրանք, և հատկապես որ մասն է փոփոխվել, կփորձենք ներկայացնել: Հնում հայերը հարսանիքների համար հարմար ժամանակ էին համարում աշունն ու ձմեռը, քանի որ գարնանն ու ամռանը մարդիկ հիմնականում զբաղված էին գյուղատնտեսական աշխատանքներով: Եթե մեզ համար անչափ կարևոր էր հարսանյաց օրվա ընտրությունը, իսկ դա մասնավորապես լինում էր շաբաթ օրը, ապա այժմ հարսանյաց հանդիսությունը կարելի է նշանակել յուրաքանչյուր օր:

Նախ տեղի է ունենում խնամախոսություն, որի ընթացքում տղայի ազգականները  աղջկա ծնողներից պետք է ստանան տղայի հետ ամուսնացնելու համաձայնությունը: Սրան հաջորդում է «Խոսքկապը»-ը, որի հիմնական նպատակը ապագա հարսնացուի ու փեսացուի ծնողների պաշտոնական ծանոթությունն է: Այս ամենից հետո  տեղի է ունենում «Նշանադրությունը», որի ընթացքում հարսն ընդունում է որևէ զարդ` ի նշան տվյալ երիտասարդի հետ ամուսնանալու համաձայնության:

Հայկական լեռնային գյուղերում պահպանվել է մի ավանդույթ, որը թերևս երբեմն է հանդիպում քաղաքներում: Խոսքը «Եզնմորթեք»-ի մասին է , երբ մորթում են խոշոր եղջրավոր կենդանուն` հարսանեկան հանդիսության համար մսացու ապահովելու համար:
Հնում ընդունված էր, որ մինչև հարսանքավորները հասնեն աղջկա տուն մի մարդ, որին կոչում էին աղվես, լուր էր հասցնում աղջկա ընտանիքին հարսնաքավորների գալու մասին: «Աղվեսին» թշնաբար էին դիմավորում, քանի որ նրա առաջադրանքներից մեկը հավանոցից հավ գողանալն էր: Հետագայում հավն ուղղակի նրան պարգևատրում էին` լուրը հասցնելու համար: Ճիշտ է ներկայումս հարսանեկան ոչ բոլոր ծեսերն են պահպանվել, բայց նրանցից շատերն այսօր էլ օգտագործվում են: Օրինակ` հարսի շորը հագցնելու ժամանակ կոշիկի մի զույգի փախցնելը, որը, իհարկե, վերադարձվում է մի կլորիկ գումար ստանալուց հետո: Կամ “դուռ բռնելը”, երբ հարսի տան դռան մոտ հարսի եղբայրը սրով պահում է դուռը` թույլ չտալով քրոջ`տնից դուրս հանելը: Կոխ բռնելու ավանդույթը ևս կարելի է հանդիպել շատ գյուղերում:

Հայակակն ավանդական հարսանիքներում կարևորագույն մաս են կազմում հարսի և փեսայի երջանկության և բարեկեցության համար կենացները, ամենից հաճախ ասում են «մի բարձի ծերանաք» արտահայտությունը։

Ըստ հայկական հարսանիքի հին ավանդույթի` տղամարդիկ և կանայք պետք է առանձին նստեին, իսկ հարսն ընդհանրապես չպետք է նստեր սեղանի շուրջ, նրա համար առանձին սենյակ էր հատկացվում։
Առաջադրանքներ

  • Հին հայկական հարսանիքներում կանայք ու տղամարդիկ ինչպե՞ս էին նասում, իսկ հարսը որտե՞ղ էր լինում իր հարսանիքին:

Տղամարդիկ և կանայք պետք է առանձին նստեին, իսկ հարսն ընդհանրապես չպետք է նստեր սեղանի շուրջ, նրա համար առանձին սենյակ էր հատկացվում։

  • Արդյո՞ք հին ժամանակներում էլ ինչպես մեր օրերում հարսանիքն ընդունված էր անել շաբաթ կամ կիրակի օերերին:

Այն ժամանակ հարսանիքի օր մասնաորապես ընտրում  էին շաբաթ օրը։

  • Հին ավանդույթներից որոնք են որ մինչ այժմ պահպանվել են:

Հայկական լեռնային գյուղերում պահպանվել է մի ավանդույթ, որը թերևս երբեմն է հանդիպում քաղաքներում: Խոսքը «Եզնմորթեք»-ի մասին է:

  • Փորձեք հիշել, թե նշանդրեքին ի՞նչ արարողություններ էին նախորդում:

Խնամախոսութուն, (խոսկապ).

  • Ո՞վ էր աղվեսը և ի՞նչ էր նա անում:

Մինչև հարսանքավորները հասնեն աղջկա տուն մի մարդ, որին կոչում էին աղվես, լուր էր հասցնում աղջկա ընտանիքին հարսնաքավորների գալու մասին: «Աղվեսին» թշնաբար էին դիմավորում, քանի որ նրա առաջադրանքներից մեկը հավանոցից հավ գողանալն էր:

  • Հայկական ավանդական հարսանիքներում ո՞ր բարեմաղթանք  է շատ հաճախ օգտագործվում:

(Մի բարթի ծերանաք):

  • Հնում հայերը տարվա ո՞ր եղանակներին էին նախընտրում հարսանիք անել:

Աշունն ու ձմեռը, քանի որ գարնանն ու ամռանը մարդիկ հիմնականում զբաղված էին գյուղատնտեսական աշխատանքներով:

  • Ինչո՞ւ էին կազմակերպում եզնմորթեքի արարողությունը:

Որպեսզի հարսանեկան արարողության ժամանակ կարողանան մսացու ապահովել։

English

Robert always leaves his keys in the hall but yesterday he can see them anywhere.Robert didn’t  lock the door and leaves the house.He met John in the street and joined him. He told John about the keys.John laughed a lot and then he shout, »Look! Your keys are in your pocket.»

Почему арбуз — ягода? Ինչու է ձմերուկը հատապտուղ

На самом деле плод арбуза называется тыквина, точно так же, как плоды других растений семейства Тыквенных — дыни, тыквы, огурца.

Тогда почему говорят, что арбуз — ягода?

А дело в том, что тыквина — это разновидность ягоды! Ведь что такое ягода? Ботаники называют ягодой плод с большим количеством семян и сочной мякотью, покрытый плотной кожистой оболочкой. Узнаете портрет арбуза?

А значит, и дыня — ягода. И огурец, и кабачок, и тыква, представьте себе, — тоже ягоды!

Փաստորեն, ձմերուկի պտուղը կոչվում է Դդմիկ, ինչպես Դդմիկի ընտանիքի մյուս բույսերի պտուղները `սեխ, դդում, վարունգ: Ուրեմն ինչու են ասում, որ ձմերուկը հատապտուղ է:Իսկ փաստը այն է, որ Դդմիկները հատապտղի տարբերատեսակ է: Բուսաբանները հատապտուղ կոչում են պտուղը,որը շատ սերմեր ունի և հյութալի է ծածկված կեղևի շերտով: Դուք ճանաչում եք ձմերուկի նկարը:Այնպես որ, եւ սեխ հատապտուղ է:Եվ վարունգը, ցուկկինի և դդումը, պատկերացրեք, նույնպես հատապտուղներ են:

Իմ կարդացած գիրքը

Ես կարդացել եմ  շատ տաբեր գրքեր, բայց ինձ իմ կարդացած գրքերից ամենաշատը դուր է եկել Օլիվեր Թվիստը:Այդ գիրքը ես շատ եմ սիրում, այն շատ հետաքրքիր է, գունազարդ է:Ինձ գիրքը սովորեցրեց, որ երբեք պետք չէ դադարել երզազել:Ինձ իմ ծննուդին նվիրել էին մի շատ լավ գիրք, այն շատ երկար պատմութուն է և ես դեռ կարդում եմ, երբ  այն վերջացնեմ, կպատմեմ:

Մաթեմատիկա

  1. 1. Արտահայտիր սանտիմետրերով՝ 35 մ 12 սմ =  3512    սմ
    2. Արտահայտիր կիլոմետրերով և մետրերով՝ 1549 մ =   1    կմ   549    մ
    3. Արտահայտիր դեցիմետրերով և սանտիմետրերով՝ 145 սմ =  100   դմ   45    սմ
    4. Արտահայտիր դեցիմետրերով՝ 3 մ 10 դմ =  40   դմ
    5. Արտահայտիր սանտիմետրերով և միլիմետրերով՝ 318 մմ =  30   սմ   18    մմ

 

  1. Որոշիր PL հատվածի երկարությունը, եթե MK= 6 մմKP=7 մմ և ML = 26 մմ:
    nogrMKPL.PNG
    Լուծում՝
     26-6-7=13

    Պատասխան՝     PL =     13     մմ:

  2. Բացի’ր փակագծերը օգտվելով բաշխման օրենքի հակադարձ պայմանից և հաշվի՛ր արժեքը.
    15 x (154+26)=2700
    23 x (248-57)=4393
    34 x (254+269)=17782
    68 x (485-485)=0
  3. Կատարի՛ր բազմապատկումը.
    25մ 6սմ x 4=700 մ
    480դմ 12մմ x 7=3400 դմ  2 սմ
    54տ 45դմ x 8=   432    տ     360   դմ
    72օր 48ժ 24ր x 3= 216 օր  144 ժ  72 ր
  4. Կազմի՛ր խնդիր հատվածի վերաբերյալ՝ այս նկարի հիման վրա.
    nogrMKPL.PNG